Bãi bỏ lệ phí môn bài từ 2026: Doanh nghiệp không còn nghĩa vụ khai và nộp

Bãi bỏ lệ phí môn bài từ 2026 là một thay đổi pháp lý quan trọng mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi bước sang giai đoạn tuân thủ mới. Theo Nghị định số 362/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, Chính phủ đã chính thức bãi bỏ toàn bộ các quy định liên quan đến lệ phí môn bài, bao gồm cả nghĩa vụ khai và nộp khoản lệ phí này.

Bài viết phân tích cơ sở pháp lý của việc bãi bỏ, thời điểm áp dụng, phạm vi tác động và làm rõ sự khác biệt giữa “bãi bỏ” và “miễn lệ phí”, qua đó giúp doanh nghiệp và bộ phận kế toán hiểu đúng và áp dụng đúng quy định trong thực tiễn.

Cơ sở pháp lý của việc bãi bỏ lệ phí môn bài từ 2026

Theo quy định tại Nghị định 362/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã bãi bỏ toàn bộ Nghị định số 139/2016/NĐ-CP ngày 04/10/2016 về lệ phí môn bài, đồng thời bãi bỏ Nghị định số 22/2020/NĐ-CP ngày 24/02/2020 – văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 139/2016/NĐ-CP.

Hai Nghị định này trước đây là căn cứ pháp lý duy nhất điều chỉnh toàn bộ nội dung liên quan đến lệ phí môn bài, bao gồm đối tượng chịu lệ phí, mức thu, thời điểm nộp và đặc biệt là nghĩa vụ khai lệ phí môn bài theo Điều 5 của Nghị định 139/2016/NĐ-CP. Khi các văn bản này bị bãi bỏ, toàn bộ khung pháp lý về lệ phí môn bài cũng chấm dứt hiệu lực.

Song song với đó, Nghị định số 120/2016/NĐ-CP và Nghị định số 82/2023/NĐ-CP (quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Phí và lệ phí) cũng hết hiệu lực kể từ thời điểm Nghị định 362/2025/NĐ-CP có hiệu lực. Điều này cho thấy Chính phủ đã thiết lập một hệ thống quy định mới, trong đó không còn duy trì lệ phí môn bài như một khoản thu hợp pháp.

Thời điểm áp dụng và phạm vi tác động

Nghị định 362/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/01/2026. Kể từ thời điểm này, lệ phí môn bài không còn tồn tại trong hệ thống pháp luật về phí và lệ phí.

Điều này áp dụng thống nhất cho:

• Doanh nghiệp trong nước;
• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI);
• Chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh;
• Các tổ chức kinh tế khác từng thuộc diện nộp lệ phí môn bài theo quy định cũ.

Phân biệt “bãi bỏ” và “miễn lệ phí”: Doanh nghiệp có còn phải khai lệ phí môn bài?

Một vấn đề thực tiễn mà nhiều doanh nghiệp và kế toán đang băn khoăn là liệu từ năm 2026 có còn phải kê khai lệ phí môn bài với số tiền bằng 0 hay không.

Về nguyên tắc pháp lý, cần phân biệt rõ giữa miễn lệ phí và bãi bỏ lệ phí. Trong trường hợp miễn lệ phí, loại lệ phí đó vẫn tồn tại về mặt pháp lý, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ khai để xác định căn cứ miễn. Đây là cách tiếp cận từng được áp dụng đối với doanh nghiệp mới thành lập trong năm đầu hoạt động theo các quy định trước đây.

Tuy nhiên, đối với lệ phí môn bài từ năm 2026, đây không phải là trường hợp miễn, mà là bãi bỏ hoàn toàn. Khi Nghị định 139/2016/NĐ-CP bị bãi bỏ, thì Điều 5 của Nghị định này cũng đương nhiên không còn hiệu lực. Việc khai chỉ tồn tại khi có một loại phí hoặc lệ phí hợp pháp để quản lý. Khi khoản thu đó không còn, thì nghĩa vụ khai cũng không phát sinh.

Theo logic pháp lý và nguyên tắc quản lý thu ngân sách nhà nước, không có cơ sở pháp luật để yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục khai một loại lệ phí đã bị bãi bỏ.

Nghĩa vụ của doanh nghiệp và kế toán từ năm 2026

Kể từ ngày 01/01/2026, doanh nghiệp không còn nghĩa vụ nộp lệ phí môn bài, đồng thời không phải thực hiện thủ tục khai lệ phí môn bài dưới bất kỳ hình thức nào. Việc không nộp hoặc không khai lệ phí môn bài trong giai đoạn này không bị xem là hành vi vi phạm pháp luật, do không còn quy định điều chỉnh.

Trong thực tiễn, doanh nghiệp và bộ phận kế toán nên rà soát lại các quy trình tuân thủ thuế, phí nội bộ để loại bỏ thủ tục khai lệ phí môn bài khỏi danh sách nghĩa vụ định kỳ, đồng thời theo dõi thêm các hướng dẫn hành chính (nếu có) trong giai đoạn đầu áp dụng để đảm bảo thống nhất với cách triển khai của cơ quan thuế.

Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, việc bãi bỏ lệ phí môn bài từ năm 2026 không chỉ tác động đến nghĩa vụ tài chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cách tiếp cận tuân thủ pháp lý và thuế.
Xem phân tích chi tiết tại: Tác động bãi bỏ lệ phí môn bài đối với doanh nghiệp FDI.

Nhận định chung

Bãi bỏ lệ phí môn bài từ năm 2026 không chỉ giúp doanh nghiệp giảm một khoản chi phí tuân thủ mang tính hình thức, mà còn đặt ra yêu cầu phải hiểu đúng bản chất pháp lý của sự thay đổi này để tránh thực hiện các thủ tục không còn căn cứ pháp luật. Từ ngày 01/01/2026, doanh nghiệp không còn nghĩa vụ khai và nộp lệ phí môn bài, đồng thời cần rà soát lại quy trình kế toán – thuế nội bộ cho phù hợp.

Green NRJ khuyến nghị doanh nghiệp chủ động cập nhật chính sách mới và tham vấn chuyên gia khi cần thiết để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật và tối ưu hóa hoạt động từ năm 2026 trở đi.